Skip to content

Beschaving

4 oktober 2011

Oorspronkelijk geplaatst op 12 juli 2011

Geestelijke gezondheidszorg from See Culture on Vimeo.

Filmpje van Eric Schrijver hier te zien. Gevonden via Erik-Jan Ligtvoet.

Het is goed dat er door gelederen uit de kunst- en cultuursector geprotesteerd is tegen de radicale bezuinigingen van de huidige regeringscoalitie (de PVV inbegrepen). Je kunt als beroepsgroep een dergelijke ingreep niet zo maar over je kant laten gaan. Het idee van een protestmars was aardig. Maar waarom heette dat eigenlijk een Mars der Beschaving?

Twee dagen later werd er geprotesteerd door geestelijke gezondheidszorgers (ggz). Niemand had het daar over beschaving. Niemand had het daar over het verschil tussen mensen en apen. Niemand leek elkaar daar te willen overtroeven in gevleugelde waarheden. Er waren geen ronkende woorden. Waarom? Omdat het vanzelfsprekend is dat een beschaafde samenleving een goede geestelijke gezondheidszorg ontwikkelt en toegankelijk maakt en houdt voor iedereen die dat nodig heeft. En dat geldt ook voor andere vormen van zorg en voor het onderwijs.

Naar mijn smaak is dát nu in de eerste plaats Beschaving. Goede zorg en goed onderwijs, bereikbaar voor ieder die het nodig heeft, dat was ooit (en niet eens zo lang geleden) een onbereikbaar ideaal, een utopie. We hebben dat nu. Het zorgt ervoor dat de halve garen niet over straat hoeven te zwalken, dat zieken waar mogelijk genezen kunnen worden en dat iedereen een zekere basiskennis heeft om zich in het leven staande te kunnen houden. Het vrijwaart mensen van potentiële ellende en verpaupering. Het zorgt dat mensen in waardigheid kunnen leven. En het zorgt ervoor dat wij elkaar als mensen kunnen blijven beschouwen. Dat is geen luxe, dat is Beschaving.

In de Mars der Beschaving heb ik dat aspect door vrijwel niemand horen benadrukken. Er viel ook geen enkele oproep te beluisteren om de protesten van de geestelijke gezondheidszorgers mede kracht bij te zetten.

Nee helaas, er hing nu een soort defaitisme rond het kunst- en cultuurprotest dat slechts zelfmedelijden op leek te wekken. Alsof kunst en cultuur zojuist door de politiek entartet verklaard waren. Beschaving is gelijk aan kunst en cultuur en wie dat niet vindt is een barbaar, zo leek het devies. Ik vraag me af of de kunst- en cultuursector daar nu veel sympathie mee wint buiten zijn vakgebied. En dat laatste lijkt me essentieel.

Dat de ‘kaalslag’, waar de kunst- en cultuursector het voortdurend over heeft, zich voordoet in de gehele samenleving schijnt bij geen van de getroffenen op te komen. Een ieder lijkt voor eigen parochie te protesteren. Dat is in eerste instantie begrijpelijk, maar toch ook wat beschamend wanneer de cultuursector zich de hele Beschaving toe-eigent.

Inmiddels vinden de bezuinigingen gewoon plaats. Het simpele feit dat de coalitie een meerderheid heeft in de Kamer, garandeert dat. Dat is het gevolg van verkiezingen en daar valt dus op korte termijn weinig aan te veranderen.

Waar wel aan gewerkt kan worden is draagvlak. Want daar mankeert het in de kunst- en cultuursector ernstig aan. De Mars der Beschaving had niet de charismatische uitstraling die hele volksstammen van buiten de sector mobiliseerde.

Misschien zou de kunst- en cultuursector zich nu eens uitgebreid moeten gaan bemoeien met de rest van de samenleving. Met eigen middelen kan hij de kaalslag in eigen gelederen, maar vooral ook daarbuiten, tonen. Zoek de samenwerking met de rest van de samenleving op. Alleen al het bovenstaande filmpje toont aan hoe direct cultuur in een maatschappelijke context kan werken.

Laat het publiek ook duidelijk weten wat het mist door de bezuinigingen. ‘Kunt U het niet betalen? Jammer voor U maar het kabinet wil U er niet bij hebben!’ En zorg daarnaast ook dat kunst juist extreem bereikbaar is. Daar verdien je inderdaad niks mee maar het vergroot het draagvlak.

Maar houd op met die holle retoriek over Beschaving!

 

Bertus Pieters

From → Artikelen

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: