Skip to content

Kabaal zonder lawaai. André Kruysen in het Haagse Gemeentemuseum

30 november 2011

Weinig realiseren we ons dat de wereld constant beweegt en dat het licht die beweging zichtbaar maakt. Of het nu gaat om het draaien rond zijn as van ons hemellichaam, het draaien om de zon, of om het levende innerlijk van onze planeet die de aardschollen constant in beweging houdt, of om de activiteit van levende wezens op onze planeet, de langzaam groeiende bomen of de bewegelijke mensenmassa. Wanneer we een beeld maken van wat dan ook, dan brengen we die beweging ten dele tot stilstand en dat kan ons uitnodigen tot contemplatie. Maar ook die stilte bestaat weer bij de gratie van beweging.

Dat is meer dan duidelijk bij de grote sculpturale installatie van André Kruysen, die momenteel te zien is in het Haagse Gemeentemuseum, ter gelegenheid van de toekenning van de Ouborgprijs aan Kruysen. Deze geweldige witte cascade staat zo stil als mogelijk is, maar het veranderende licht laat haar bewegen.

En ook onze ogen die dit ding willen omvatten kunnen niet stilstaan. Want de sculptuur is zo geconstrueerd dat de ogen van de kijker rond moeten blijven zwerven, langs lichte vlakken die door licht en schaduw genuanceerd worden in hun tinten, door het blauwe licht dat een zekere transparantie suggereert, door scherpe hoeken die uitnodigen erachter te kijken en door het feit dat het ding vanuit geen standpunt in één oogopslag in zijn geheel te bekijken is.

Het is of het kabaal van het licht van de rusteloze buitenwereld in grote chaotische vlakken de ruimte indringt. Maar dat rumoer en die chaos zijn tot stilstand gekomen als in een film-still. Het lawaai is gestold in licht. Het licht krijgt daardoor de volle ruimte zijn werk te doen. Witte vlakken lichten op in het daglicht dat door het dakraam valt. Het geheel kan daardoor ook opgevat worden als een aantal schilden waar het daglicht op schijnt en waaronder gescholen kan worden.

De schilden van daglicht vormen daardoor een aantal nissen van waaruit en waartussen een mysterieus gedempt blauw licht schijnt die de dikke, rechte platen van binnenuit laten stralen. Aan de onderzijde van de schilden vermengt het blauwe licht zich met het glanzend bruin van de vloer.

Het geheel heeft een soort onvermijdelijke aantrekkingskracht, persoonlijk kon ik de zaal maar moeilijk verlaten.

Toch is ook dat de moeite waard, want om de hoek heeft het Gemeentemuseum een aantal ontwerpen van Kruysen in vitrines tentoongesteld. Kleine modellen van sculpturen en installaties, waarin de spanning tussen vorm en licht steeds weer aan de orde is. Ook daar wordt het kabaal zichtbaar terwijl het lawaai verstomt.

Bertus Pieters

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: