Skip to content

Genieten tijdens het wachten: het vernieuwde Stedelijk in Amsterdam

27 september 2012

Het goede nieuws is dat we weer een Stedelijk hebben in Amsterdam. De rest is sentiment. Bijvoorbeeld de oude trap die, nu hij niet meer bij de entree hoort, mooi is maar ook een beetje een obstakel. Deze trap onderstreepte het verhevene van de kunsttempel. Gilbert and George zaten er ooit op om Gilbert en George te wezen en ook overigens werd daar getreden, geklommen en geschreden. De hele oude entreeruimte ligt er nu wat stiefmoederlijk bij. De verbouwers lijken overal aan gedacht te hebben, maar zijn juist die oude entree vergeten. Maar daar hebben we nu een grote open ingang voor terug. En een trappenhuis dat verre van verheven is maar vooral geschikt om grote groepen bezoekers mobiel te houden tussen de verdiepingen. Er is zelfs een griezelig lange roltrap tussen de eerste verdieping en de kelder. Het is dat hij er zo schoon uitziet anders zou je je in een metrostation wanen in een échte wereldstad. Of het ooit iets tussen hemel en aarde wordt, zullen we moeten afwachten.

Verder is het restaurant nu in de voormalige boekwinkel. Ach, dat zal dan even wennen worden, maar het gemoedelijke uitkijken over het groene gras en op Serra’s sculptuur, wachtend op een fantastische quiche die voor je opgewarmd wordt, dat is er nu niet meer bij. Het nieuwe restaurant is nu opgenomen in de voorname witheid van het interieur. Daar staat tegenover dat je nu wel voor het oog van de hele wereld ongebreideld boeken, kaarten en andere zaken kunt kopen.

Goed te missen blijkt de oude nieuwe vleugel, die speciaal gebouwd leek om overgeslagen te worden. Want niet zelden kon die ook maar beter overgeslagen worden. In de plaats daarvoor hebben we nu tijdelijk als openingstentoonstelling Beyond Imagination. Een wat rommelige expositie die varieert van interessant tot saai. De samenhang wil maar niet helder worden maar er is wel flink uitgepakt. Bij elkaar maakt het de indruk van een grote speeltuin.

Wat ook niet gemist zal worden is de oude videoruimte waar je verveeld en wel naar een aantal kleine monitoren kon kijken en dan wachten tot het interessant werd. Die tijd hebben we gelukkig gehad.

Het is ook net of de huiselijkheid van het oude Stedelijk weg is. Dat is maar goed ook, dan kan er een nieuwe huiselijkheid komen. Het nieuwe gedeelte zou de ruimte twee keer zo groot hebben gemaakt, maar gevoelsmatig lijkt dat niet zo. Misschien komt dat omdat er nog enig lef getoond zal moeten worden met de kelderruimte.

Verder heeft het Stedelijk zich een Beatrix aangeschaft van de hand van Luc Tuymans. ‘Een gegeven paard, mag je niet in de bek kijken’, zal hij gedacht hebben, al filosoferend over het koningschap. Laten we het er op houden dat Beatrix in het portret een hoge mate aan vergeestelijking ten deel is gevallen.

Maar overigens wil het Stedelijk ons blijkbaar geruststellen en laten zien dat de prachtige collectie, de meest fantastische openbare collectie van moderne kunst van Nederland, er nog steeds is en dat ook het Stedelijk die collectie beschouwt als hart en ziel van het museum. Wat heerlijk om al die dingen van vroeg modern tot postmodern weer te kunnen zien! Het hangt en staat er allemaal redelijk tot heel mooi, vooral de eerste verdieping is fraai ingericht. Er zijn geen speciale gewaagdheden te zien in de opstelling, die vooral gebaseerd is op stijlovereenkomsten binnen de moderne kunstgeschiedenis. De opstelling is vooral esthetisch en educatief.

In een aantal  zalen en in de kabinetten wordt steeds werk van één kunstenaar getoond. Nederlandse kunstenaars zijn redelijk goed vertegenwoordigd. Zijn die kleine eenmans/vrouws-tentoonstellinkjes aftreksels van wat we de afgelopen jaren in het groot gemist hebben? Laten we het hopen, want dan belooft het nog wat.

Wie door de zalen dwaalt, krijgt wel makkelijk de indruk dat het Stedelijk weer aan een uitbreiding toe is. Er zijn uiteraard alleen hoogtepunten uit de collectie te zien en dat neemt al heel veel ruimte in beslag.

Nu is dat op zich geen probleem, immers, het komt er nu op aan hoe de collectie gebruikt gaat worden. Gaat ze een rol spelen bij toekomstige tentoonstellingen? En zo ja, welke? Het is te hopen dat het Stedelijk daar geen enkelvoudig antwoord op heeft.

Het gehele gebouw heeft nu veel mogelijkheden om veel uiteenlopende zaken te tonen. Dat is nodig want als het Stedelijk voorop wil lopen met de giganten in andere landen, dan zal het héél creatief moeten zijn. Veel vormen van hedendaagse en toekomstige kunst zullen curatoren tot uitdagende presentaties dwingen. De curatoren zullen voor de troepen uit moeten lopen en durf moeten tonen, met de directeur, om van het Stedelijk een speciale plek te maken. Wie niet groot is moet bijzonder zijn. De bestaande collectie is daarvoor een goede, klassieke basis die zelfs de meest radicale tentoonstelling kan dragen. Het gebouw en de collectie zijn fantastisch, daar kun je veel mee.

Maar helaas is de opening geen vérklinkende klaroenstoot geworden. Te weinig geld is daarbij geen goed argument. Het Stedelijk is indertijd juist in korte tijd groot geworden met weinig geld. De vreemde openingstijden geven ook een verkeerd signaal. Zelf moest ik om vijf uur op een woensdag het pand al verlaten. Dat kan in Nederland, maar dat kan niet in Amsterdam. Het argument dat het op maandag gesloten is vanwege zuinigheid is ook slecht gekozen. De sluiting van het museum van vele jaren heeft immers ook geen enkele bezuiniging opgeleverd (als er dan toch onredelijke argumenten gebruikt moeten worden). Het zijn allemaal van die nevensignalen, óók van het Amsterdamse stadsbestuur met de knorrige wethouder Gehrels, die vindt dat nu het museum twee keer zo groot is geworden, het ook twee keer zoveel bezoekers moet aantrekken, die de heropening van het Stedelijk minder luisterrijk maken. Je zou bijna denken dat het Stedelijk eerder vermoeid is na een lange verbouwing, dan vol energie een nieuwe toekomst ingaat.

De eerste overzichtstentoonstelling, met werk van de betreurde Mike Kelley, wordt in december geopend. Het is te hopen dat daar werkelijk iets te zien zal zijn over welk avontuur het vernieuwde Stedelijk in gaat. Aan het werk van Kelley zal het niet liggen.

Het Stedelijk en zijn collectie verdienen het om meer te zijn dan een degelijk instituut voor moderne kunst. In de tussentijd is het genieten van wat nu geboden wordt en afwachten….

Bertus Pieters

Advertisements
Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: