Skip to content

De realiteit van fictie. Joncquil: CQ Residency ‘Carte blanche’ bij Galerie Ramakers, Den Haag

11 november 2013

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Er wordt lang niet altijd bij stilgestaan: de plek waar een kunstwerk gemaakt wordt en de invloed die dat heeft op dat werk. Natuurlijk, er is kunst die de invloed van een werkplek meer dan uitstraalt; land art kan vaak moeilijk anders dan ter plekke gemaakt worden en de onderdelen van een monumentaal werk in de openbare ruimte kunnen ook meestal niet op een lekkend vlierinkje vervaardigd worden. Maar voor het overige sta je er zelden bij stil of iets in een bescheiden ruimte is gemaakt of in een grotere werkplaats, of een kunstenaar in een atelier van een opgeruimde omgeving houdt of er juist bij voorkeur een ongestructureerde junkyard van maakt, of iets onder de dagelijkse atelieromstandigheden is gemaakt of in een alternatieve ruimte.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zakelijk redenerend zou je kunnen stellen dat alleen het resultaat telt, maar een dergelijke redenering ontkent dat kunst mensenwerk is, waarin denken en materiaal samen voor een doorgaand proces zorgen; en dat alles binnen een bepaalde ruimte die niet alleen grenzen stelt aan de materie maar ook aan de geest. Je kunt je zelfs afvragen of een kunstwerk ooit echt af is. Een kunstenaar kan een finishing touch geven, maar is het denkproces daarmee dan ten einde, of lokt die finishing touch juist weer nieuwe ideeën en activiteiten uit? En in hoeverre heeft de ruimte daar invloed op?

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Iets van dat proces is nu te zien voor de bezoeker van Galerie Ramakers. Joncquil  heeft dezer dagen de gelegenheid om zijn gebruikelijke atelier te verruilen voor de ruimte van de galerie, samengevat onder de titel CQ Residency ‘Carte Blanche’. Hij is er druk in de weer en kan de bezoeker vertellen waarmee hij precies bezig is.

Daar ligt wat je noemt een uitdaging voor de kunstenaar en ook voor de bezoeker want beide bevinden zich in vreemd domein.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De bezoeker verwacht in een galerie een expositieruimte waar kunstwerken aangeboden worden en daarom zo goed mogelijk tentoongesteld worden, met een goede belichting en zo min mogelijk afleidende ruis. Voor de kunstenaar is het de ruimte waar zijn voltooide zaken misschien zelfs een beetje verweesd te zien zijn. De kunstenaar ziet in zo’n ruimte zijn werk in kunstwerken veranderen, wellicht voordat hij het weet. Dat idee ligt bij Ramakers momenteel overhoop. Voor de kunstenaar is er nu misschien minder ruis – afgezien van de bezoekers – voor de bezoekers is er des te meer ruis. Maar die ruis gaat wel over kunst en het maken ervan en over de ruimte waarin ze gemaakt wordt.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Joncquil is schilder, maar houdt zich ook bezig met installaties en performance. Daar heeft hij bij Ramakers goed de ruimte voor. En hij heeft meer: de ruimte is zo groot dat hij de spullen die hij even niet nodig heeft gemakkelijk op kan slaan zonder er last van te hebben. Bovendien kan het werk meteen goed belicht worden en zich in de ruimte voegen. Daarmee zie je als bezoeker de kunst zowel in werking als in wording.

In zijn schilderijen tracht Joncquil de momenten en de situaties zo te maken dat er een zekere magie ontstaat, niet alleen in wát er weergegeven wordt maar ook in hóé het weergegeven wordt. De protagonisten zijn daarbij mensen maar vooral ook veel dieren en verder objecten en landschappelijke stoffering, bijvoorbeeld gemaskerde mensen, vogels, een lichtgevend houten huisje, een gitaar, bomen in een donker bos etc. Het picturale en het schilderkunstige lijken elkaar zowel te bestrijden als aan te vullen om het magische moment zo goed mogelijk te benaderen. Daarbij dreigt het werk soms wat over te lopen van referenties.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Een schilderij heeft het voordeel dat je ermee op een plat vlak allerlei zaken kunt manipuleren. Joncquil kan zijn protagonisten op allerlei manieren in de gefingeerde ruimte plaatsen en daarmee de kijker in een metawereld van verf trekken.

Maar wat nu als de mensen, dieren en attributen echt zijn, zoals in een installatie? Wanneer benader je dán het magische moment dat alles gaat spreken, al valt moeilijk precies uit te leggen waarover? In hoeverre worden de attributen de voorwerpen van een gedane performance? In hoeverre is het maken van een installatie (of het maken van een kunstwerk) een performance? Daar blijkt de galerie voor Joncquil de uitgelezen plek voor te zijn om zich mee bezig te houden, prettig los van de verf, de voltooide schilderijen en de werken die nog op stapel staan, los van de vernauwde schildersblik en midden in de spotlights en de ruimte van de galerie. Hij heeft er geen gras over laten groeien, zoals blijkt uit het tumblr-blog dat hij over zijn verrichtingen bijhoudt.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Elementen uit zijn schilderijen komen terug in het echt en in het volle licht, als acteurs in het limelight. Is in de schilderijen de schilder nog de baas, hier maken de objecten de dienst uit. Ook al maakt Joncquil een aantal van die objecten eerst zelf, eenmaal aanwezig bepalen zij de sfeer. Maar het gevaar de fictie voor realiteit aan te zien wordt wel groter, voor zover fictie niet gewoon al een andere realiteit is.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zo is de realiteit dat Joncquil de brand gestoken heeft in een model van de Santa Maria, het vlaggenschip van Columbus dat op Haïti schipbreuk leed en waarvan het hout gebruikt werd voor de bouw van het fort La Navidad (De Geboorte, Kerstmis). Maar, zoals Joncquil op 23 oktober op zijn blog  meldt: “All reference of political, historical or religious nature appearing in this work is fictitious. Any resemblance to real facts in history, present or future is purely coincidental.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

En het kon niet uitblijven: er moest natuurlijk, naast menselijke bezoekers, ook andere levende have over de vloer komen. Er is een klein paardje op bezoek geweest en verder liet Joncquil vijf vogels acteren: drie roofvogels, een kerkuil en een raaf. Ze zetelden wat onwennig op uiteenlopende objecten en werden daarmee meer dan levende sculpturen, zij werden daarmee zowel echte als fictieve realiteit, zij werden beheerders van hun standplaats. Zij gedroegen zich onwennig maar keurig op hun  nieuwe horsten in een holle, lichte ruimte, waarin geen prooi te ontdekken viel en zij suggereerden een betekenis zonder het zelf te weten of te willen. Joncquil heeft er filmpjes van gemaakt, in de wetenschap dat ook film zijn eigen esthetica heeft en zijn eigen fictie creëert. En zo wordt de realiteit weer bezworen.

Op 17 november aanstaande is de finissage van de CQ Residency en het is afwachten wat Joncquil daarvoor in petto heeft: een optelsom, een grande finale, een nabeschouwing? Houd tot die tijd CQ Residency-blog bij!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Bertus Pieters

Zie ook: http://cqresidency.tumblr.com/

http://www.welikeart.nl/2013/10/31/4-vragen-aan-joncquil/

http://jegensentevens.nl/2013/10/pictured-88/

http://chmkoome.wordpress.com/2013/10/18/cq-residency/

Advertisements
One Comment
  1. A.H. van Mourik permalink

    Hallo Joncquil,Van hoe laat is er a.s. zondag wat te ontdekken in Galerie Ramakers ?
    Groeten Van mourik (Van de Anvia lamp).

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: