Skip to content

Fantomen uit de periferie; Stephan Keppel bij LhGWR, Den Haag

25 augustus 2014

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Grafisch werk kent sinds zijn uitvinding zijn eigen manier van communiceren en zijn eigen idioom. Menig kunstenaar vond en vindt grafisch werk een pure bijzaak, werk voor mensen die wars lijken van het grote gebaar en hun hoogste goed lijken te zien in de reproductie van hun gecentimeterde ambachtslyriek. Maar dan wordt voorbijgegaan aan de schier oneindige rijkdom van het idioom dat wordt gekleurd door papier, inkt, arcering of bijvoorbeeld rastering in fotografie.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Het werk van Stephan Keppel (1973), momenteel te zien op zijn tentoonstelling Entre entree bij Liefhertje en de Grote Witte Reus (LhGWR), is een goed voorbeeld. Het toont ook meteen aan dat er altijd meer factoren een rol spelen in (foto)grafisch werk dan het simpel vermenigvuldigen. Zoals er altijd meer factoren zijn die kunst tot kunst maken. Bij Keppel zijn het vooral de vondst en de inventie die een rol spelen. Vondst en inventie zijn natuurlijk twee factoren die gemakkelijk samenvallen en dat doen ze dan ook bij Keppel.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Voor de getoonde serie werken reed Keppel over de Boulevard périphérique, de rondweg om Parijs. Dat had ook een willekeurige andere West-Europese stad kunnen zijn en het gaat vooral om het beeldmateriaal dat verzameld kan worden in deze anonieme stadsranden. Keppel is een aartsverzamelaar, hij heeft een blik die erop gericht is dingen te vinden. En het maakt niet uit of het om het vinden van plaatsen gaat die gefotografeerd kunnen worden of dat het om objecten – plaatjes, papier of andere dingen – gaat die meegenomen kunnen worden om er iets mee te maken, of liever, om ze opnieuw en in een andere combinatie te tonen. Die combinatie is de inventie. De manier waarop materialen – of het nu om inhoudelijk materiaal gaat of om tastbaar materiaal – samenkomen, bepalen hoe een kunstwerk eruit gaat zien. Het gaat erom dat Keppel twee of meer zaken gevonden heeft en ze vervolgens schijnbaar intuïtief gecombineerd heeft.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Het is natuurlijk opvallend dat hij daarbij uitgaat van beelden uit buitenwijken, die delen van de grote stad die een soort grauwe eeuwigheid uitstralen. De beelden die hij gebruikt zijn zwart-wit. Dat is al een eerste vertaling van de realiteit en geeft de beelden een andere waarde. Wat in de realiteit beelden van een dodelijke gewoonheid zijn, beelden die we het misschien niet waard vinden nader te bekijken, worden bij Keppel raadselachtige composities. Door hun manier van afdrukken lijken zijn projecties uit een vreemde wereld, een parallelle planeet.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zo wordt een niet nader te duiden onopvallend architectuurdetail – voor zover het dat is – in een smalle plantenborder langs een muur een monumentaal stuk behang. Uit de beschrijving blijkt al hoe moeilijk de voorstelling te definiëren is. Maar de abstractie en ondefinieerbaarheid gaat verder dan dat. Het gaat ook over de schaduwen geworpen door de witte blokken, over de wolkerigheid van de muur, tegenover (heel klassiek) de warreligheid van de plantengroei. En dat alles is weer een samenspel van druk en papier.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Minstens zo wonderlijk is een compositie die een zekere achteloosheid signaleert. Maar het blijft daar wederom niet bij. De achteloosheid is niet achteloos meer, ze krijgt een bijzondere monumentaliteit en de toon en het formaat van het papier waarop de foto is afgedrukt, spelen hun rol. Het is die combinatie van factoren die je doet concluderen dat het ding goed is zoals het is.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Keppel rastert zijn beelden ook vaak. Naast dat het zwart-wit dus al een abstraherende en vervreemdende factor is, wordt dat nog eens extra aangezet door de rasters. Dat gebeurt bijvoorbeeld in een foto van een façade van een flatgebouw, gerasterd en afgedrukt op Pantonepapier.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Keppel gebruikt groenige Pantone-vellen om foto’s met gerooide planten af te drukken. Op die manier vindt er een soort beeldrijm plaats. Door het zwart-wit worden de planten abstracte vormen met licht, schaduw en verschillende structuren. Door het getinte papier komt het groen echter weer terug. Op die manier rijmt Keppel de inhoud van de compositie met de kleur van het papier. Niettemin blijft de compositie geabstraheerd door de egale groene tint.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Keppel gebruikt meerdere soorten papier die de composities in een ander perspectief zetten, zoals bijvoorbeeld millimeterpapier.

Stephan Keppel 10

Het beeld van de periferie van de stad dat Keppel biedt, is er een zonder idealen of opsmuk en ook een met weinig of geen mensen, alsof het periferieke stedelijke landschap eigenlijk niet voor mensen is, maar met zijn opvullende siergroen, onopgemerkt, functioneel versierd beton en zijn rommel slechts voor zichzelf bestaat. Keppel biedt een fantoombeeld van de periferie maar niet een dat bijzonder bedreigend is. Daar zijn de resultaten te esthetisch voor en dat geeft hen meteen ook hun waarde.

Stephan Keppel 11

En dat alles is maar een deel van het verhaal want de tentoonstelling biedt ook meer op het gebied van vondsten en inventies die niet direct met het stedelijke perifere landschap te maken hebben.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De tentoonstelling krijgt nog een nadronk met het tijdens de opening gepresenteerde boek Paris, evenals de tentoonstelling prettig met platen en zonder tekst. Niets geen gecentimeterde ambachtslyriek hier, de lyriek zit hier in vondst en inventie.

Stephan Keppel 13
(Klik op de plaatjes voor een vergroting)

Bertus Pieters

Zie ook: http://trendbeheer.com/2014/07/17/stephan-keppel-lhwgr/
http://villanextdoor.wordpress.com/2014/08/25/stephan-keppel-entre-entree-at-lhgwr-the-hague/

 

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: