Skip to content

Conceptueel of zo. Arne Quinze: Natural Chaos; Museum Beelden aan Zee, Den Haag

25 september 2016

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Bij conceptuele kunst gaat de idee vooraf aan het zichtbare, roept de idee het zichtbare op en roept het zichtbare de idee vervolgens weer terug op. Bij conceptuele kunst is dat wat tussen de oren zit groter, dan dat wat voor de ogen zit. Dat hoeft niet perse te betekenen dat het zichtbare in de conceptuele kunst altijd  alleen maar klein of miniem moet zijn, dat hangt helemaal van de idee af. Conceptuele kunst kan direct en helder zijn, maar ook gesloten of duister. In welke gedaante dan ook, conceptuele kunst dient in de eerste plaats de geest. Zij is als het ware de fles waaruit de geest bevrijd wordt.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Arne Quinze wordt in Museum Beelden aan Zee, waar momenteel werk van hem te zien is, een conceptueel kunstenaar genoemd. Blijkbaar wordt om die reden dan ook uitleg gegeven, zoals opgetekend uit de mond van de kunstenaar, immers, je weet het maar nooit met die conceptuele kunst: voordat je het weet, begrijp je het niet meer. Quinze blijkt zich druk te maken om het groeiende verschil tussen natuur en cultuur. Naar zijn mening worden onze steden eentonig, druk en onleefbaar. Dat is dan blijkbaar de basis van zijn idee. Voorbeelden geeft hij verder niet. Eentonig, druk en onleefbaar, het klinkt als een grote openluchtgevangenis. De pessimistische cafébezoeker, voor wie zelfs een alcoholische versnapering geen soelaas meer biedt, zal bij de gedachte bevestigend knikkend aan de toog zitten. Een cliché past nu eenmaal in een café.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Niettemin, Quinze heeft dus een basisidee: de drukke, eentonige, onleefbare stad. In de 19de eeuw werd dat probleem al geconstateerd en de oplossing was toen: ‘terug naar de natuur!’. Arne Quinze zegt het de 19de-eeuwers na.

Joseph Beuys had daar ook al eens iets op gevonden, zoals blijkt uit zijn idee voor het planten van 7000 eiken in Kassel. Het plan daartoe en het praktisch uitwerken daarvan had een meer dan symbolische waarde. Er lag een idee aan ten grondslag, dat misschien zelfs groter was dan 7000 eiken en de effecten ervan zijn nog steeds te merken, zij het niet op de schaal die Beuys voor ogen had. Beuys was misschien niet de grote visionair die hij zichzelf droomde te zijn, maar zijn werk was zowel conceptueel en sociaal geëngageerd en zijn 7000 eiken zijn een geslaagd monument voor zichzelf en voor een idee geworden, meer dan voor Beuys. Beuys slaagde er soms in, de idee het tastbare werk en hemzelf te laten overstijgen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Quinze vindt ook dat de in eentonige cultuur gevangen stadsbewoner weer eens wakker gerammeld moet worden door de natuur. Hoe doet hij dat? Hij last en flanst wat in elkaar dat op iets groeierigs lijkt, zorgt dat het kekke kleurtjes heeft en zet het neer in de patio van Museum Beelden aan Zee en op de duinrand die daar vlak langs loopt. En zeg nu eens: voel je de natuurkrachten nu sidderen? Heb je de neiging uit het beton van het museum te springen en de natuur te omarmen? Zie je nu hoe de onleefbaarheid, eentonigheid en drukte van museum, duinenrij, strand en zee wijken door Quinzes toevoegingen? Of zie je dat allemaal juist niet?

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

In feite staan er alleen maar een aantal weinig geïnspireerde flansfrutsels van monumentale omvang, die enige vorm van verlangen naar of respect voor de natuur alleen maar in de weg staan en zelfs uitzonderlijk goed zouden passen in een onpersoonlijke shopping mall of enig ander consumptieparadijs. Misschien zou de plaatselijke groot-middenstand er zelfs graag aan bijdragen. Misschien werkt het net zo consumptiestimulerend als muzak. En het mooie is: de kunstenaar levert je de idee er gratis bij! Een idee waarmee iedereen het eens kan zijn en waarmee een modieuze verzamelaar zich misschien ook nog enigszins kan profileren. Het werk zal veelbetekenend zijn schaduw werpen over bedden met onleefbare, eentonige en drukke begonia’s of over dito plastic decoratieplanten en tegen de tijd dat het gaat vervelen vervang je het gewoon door iets anders, met weer een ander idee waar niemand wat op tegen kan hebben. Of…. was het planten van een eik sociaal zowel als conceptueel misschien toch waardevoller geweest?

(Overigens, voor wie geïnteresseerd is in interessante, conceptuele kunst en zo meer: die is deze week nog ruim voorhanden in de fijne tentoonstelling Brasil, Beleza?! in hetzelfde museum!)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

(Klik op de plaatjes voor een vergroting)

 

Bertus Pieters

Advertenties
Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: