Skip to content

De Stijlloze Mondriaan

2 juni 2017

Je wordt er momenteel mee doodgegooid in Den Haag, met De Stijl en vooral met Mondriaan. Of liever, was het maar zo, want al die armzalige citymarketing-ideeën hebben eigenlijk niks met Mondriaan, laat staan met De Stijl te maken. Sterker, ze brengen het publiek verder af van De Stijl en Mondriaan dan ooit de bedoeling was. Waarom citymarketing altijd zo leeghoofdig en debiliserend moet zijn, is een raadsel, maar we verduren het, zoals we alle opdringerige marketing en reclame verdragen, ons afstompende offer aan de heilige economie.

Het Gemeentemuseum lijkt zich er vrij keurig onder te houden en vervult zijn rol voorbeeldig  De tentoonstelling over Bart van der Leck en Mondriaan was wonderschoon en de semipermanente presentatie van Mondriaan en De Stijl blijft ook een prachtig onderdeel van het museum. Het schept hoge verwachtingen voor de tentoonstelling De ontdekking van Mondriaan. De suppoosten dragen nu Mondriaan-dasjes, soit, je moet iets, en het ziet er wel ingetogen feestelijk uit.

Maar dan! Een Facebook-bericht van 31 mei jongstleden van het museum toont een wikkel van een chocoladereep van Tony’s Chocolonely. De belettering is in graffitiachtige stijl, duidelijk gericht op jongeren, een beetje onregelmatige, danserige kapitalen in zwart-wit en met spaarzaam hier en daar een primair kleurtje.

Daarnaast staat de wervende tekst: “Piet Mondriaan en Tony’s Chocolonely zijn een perfect match. Mondriaan, heeft met zijn drive de kunst totaal vernieuwd: van ouderwets naar tijdloos modern. Die drive en de wil tot verandering, dat is precies hoe Tony’s Chocolonely werkt. Tony’s zoekt naar manieren om de chocolade-industrie te veranderen en 100% slaafvrij te maken. Symbool voor een duurzame, eerlijke toekomst. Samen presenteren we nu de Tony’s Mondriaan reep met een ‘vermondrianiseerde’ wikkel die twee personen voor de prijs van één toegang verleent tot het Gemeentemuseum gedurende de tentoonstelling De ontdekking van Mondriaan. De reep is vanaf 3 juni te koop in een selectief aantal winkels.”

Aan die tekst vallen een aantal dingen op. “Piet Mondriaan en Tony’s Chocolonely zijn een perfect match”, zo ronkt het meteen. Voor wie het Engels niet helemaal meester is: de schilder en de chocoladereep passen helemaal bij elkaar. Het Gemeentemuseum Den Haag zegt het zelf, dus dan is het ook zo, want het museum is deskundig op het gebied van Mondriaan, op het gebied van vormgeving en nu blijkbaar ook op het gebied van chocola. Ideetje: laat de suppoosten rondlopen met zo’n stuk chocola, dat is een perfect match met die das!

Je bent gewend dat zo’n museum een beetje tekst en uitleg geeft over zijn beweringen, dat doet het tenslotte ook te pas en te onpas bij de tentoongestelde kunstwerken. En ja, daar komt de deskundige uitleg: “Mondriaan, heeft met zijn drive de kunst totaal vernieuwd: van ouderwets naar tijdloos modern.” Echt waar? Dat gelóóf je toch niet? Wat moet die man een geweldige drive gehad hebben! Wat een geweldenaar! In zijn eentje als een echte superman zo maar die ouderwetse kunst – waar natuurlijk echt nul komma noppes mensen meer in geïnteresseerd zijn, tenzij ze zelf hopeloos ouderwets zijn – hup!,  overboord kieperen en tijdloos modern maken! Het Gemeentemuseum zegt het zelf, dus is het waar. Je vraagt je af waarom het museum zelf al die ouderwetse kunst nog heeft en er niet gewoon de Hofvijver mee dempt. “Tijdloos modern”, dat wíl je toch? Dat je zegt: “wow, dit is echt van álle tijden! Dat ze daar niet eerder op zijn gekomen!”

Geweldig dus, maar wat is nu die link met die chocola? Dat blijkt werkelijk zo eenvoudig, om in stijl te blijven, It’s so simple!, want:”Die drive en de wil tot verandering, dat is precies hoe Tony’s Chocolonely werkt.” Dus: T’s Ch heeft al die ouderwetse chocola ook een halt toegeroepen – daarmee kun je nu ook de Hofvijver dempen –, en met die enorme drive chocoladerepen in een klap tijdloos modern gemaakt! Hoe cool is dát? Eindelijk zijn de chocolademakers erachter dat een reep chocola niet ouderwets racistisch bruin moet zijn, maar zwart, wit, grijs en met primaire kleuren! Top! Of? Ja ho ho, niet te hard van stapel lopen, chocola blijft natuurlijk wel chocola, anders kun je er geen chocola meer van maken.

De overeenkomst met Mondriaan blijkt toch net even anders en het is maar goed dat het Gemeentemuseum ook dat uitlegt, want: “Tony’s zoekt naar manieren om de chocolade-industrie te veranderen en 100% slaafvrij te maken.” Aha, en dat deed Mondriaan dus ook met schilderen? Vóór zijn tijd werd de verf voor schilderijen dus door slaven gemaakt, en daar heeft Mondriaan-superman dus een eind aan gemaakt, tijdloos modern als hij was! Niet alleen dat die ouderwetse schilderijen dus gewoon ouwe meuk zijn, ze werden ook nog eens over de ruggen van slaven gemaakt. Vandaar al die ouderwetse groezelige kleurtjes en al dat bruin op die schilderijen.

Maar – dat vertelt het Gemeentemuseum er niet bij – T’s Ch probeert al sinds 2005 de chocola slaafvrij te maken en dat is ze in twaalf jaar nog steeds niet gelukt. T’s Ch probeert dus wel, maar hun chocola is nog steeds hartstikke bruin. Hoe perfect is de match tussen Mondriaan en T’s Ch dan eigenlijk?

“Symbool voor een duurzame, eerlijke toekomst.” Tja, dat komt er nu toch wel een beetje lullig achteraan. Het is blijkbaar onmogelijk om de chocola 100 % slaafvrij te maken, je hebt er althans nu al meer dan twaalf jaar voor nodig. Misschien is dat dan de symboolwaarde? Een symbool is tenslotte alleen maar een dingetje en hoeft verder niks te zeggen. Die duurzaamheid en eerlijkheid liggen dus in de toekomst en blijven daar voorlopig ook. En wat heeft het verder nog met Mondriaan te maken, behalve dat meerdere kunstenaars hem voorgingen en opvolgden in hun tijdloze moderniteit, met of zonder rechte lijnen, met of zonder primaire kleuren? Misschien is de match toch niet zo perfect?

Sterker, misschien is er helemaal geen match tussen chocola en Mondriaan. “Samen presenteren we nu de Tony’s Mondriaan reep met een ‘vermondrianiseerde’ wikkel (….)”, zo besluit het Gemeentemuseum. En inderdaad: het onperfecte van de match en de voorlopige mislukking van het symbool worden perfect weerspiegeld in deze wikkel. Behalve het zwart-wit en de primaire kleuren heeft de wikkel niets uit te staan met Mondriaan, net zo min als hij wat uit te staan heeft met Rembrandt wanneer je er ‘s nachts met een zaklantaarn tegen schijnt. De enige match tussen T’s Ch en Mondriaan is dat ze beide craquelé vertonen.

Bertus Pieters

Zie ook: http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/reviews/the-discovery-of-mondrian-review-gemeentemuseum-the-hague-a7773191.html

Advertenties
Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: